گیتی بهدادی پور - کارشناس تغذیه

کم خونی فقر آهن بیماری بسیار شایعی است که بیشتر در زنان و کودکان بروز میکند.در این بیماری،به علت نبود آهن کافی،بدن قادر به ساختن هموگلوبین نیست .از علائم این کمخونی،رنگ پریدگی است که به خصوص در زیر پلک و کف دست مشهود است.همچنین فرد در این کمخونی دچار خستگی و بیحالی میشود و در حالت شدید آن ،ناخنها قاشقی شکل میشوند.

 رژیم غذایی غنی از آهن همراه با مکمل آهن، اغلب برای افرادی که دچار کم خونی فقرآهن هستند توصیه میشود.خانم ها و دخترها و بچه هاي در حال رشد بخصوص بچه هاي زير 2 سال به شدت در معرض ابتلاء به كم خوني فقر آهن هستند و بايد منابع غذايي آهن دار، زياد دريافت كنند.

 منابع غذايي آهن دار عبارتند از: گوشت، جگر، تخم مرغ، حبوبات، مغزها، ميوه‌هاي خشك و سبزيهاي برگ سبز تيره مثل اسفناج.

جذب آهن از غذا تحت تاثیرعوامل مختلفی است. بعضی عوامل در رژیم غذایی جذب آهن را کاهش و بعضی افزایش میدهند.

آهن موجود در فرآورده‌هاي گوشتي جذب خوب و بالايي دارد ولي آهن موجود در منابع گياهي جذبش پائين است و اگر بخواهيم جذب آهن منابع گياهي مثل اسفناج را افزايش دهيم، بايد منابع گياهي را همراه با كمي گوشت و يا همراه با مواد غذايي حاوي ويتامين ث مصرف كنيم. مثلاً روي غذا آب ليمو ترش بچكانيم يا بعد از غذا ميوه بخوريم. 

عوامل کاهنده جذب آهن                                                            عوامل افزاینده جذب آهن
چای و قهوه
سبزیجات حاوی اگزالات مثل اسفناج،چغندر و ریواس
سبوس غلات 
                                                                                                    گوشت 
                                                                         میوه جات مثل پرتقال،طالبی،توت فرنگی،گریپ فروت و ... 
                                                                             سبزیجات مثل بروکلی،گوجه فرنگی،فلفل سبز و ...

بهتر است يكساعت قبل از غذا و دو ساعت بعد از غذا چاي بخوريم چون مانع جذب آهن غذا مي‌شود.

در کودکان بايد از 6 ماهگي (همزمان با شروع غذاي كمكي) دادن قطره آهن را شروع كنيم و تا پايان 2 سال ادامه بدهيم. زنان باردار هم بايد از 4 ماهگي تا 3 ماه پس از زايمان روزي يك عدد قرص آهن بخورند، ولي ساير گروههاي سني اگر مي‌دانند كه دريافت آهن‌شان پائين است در سن دبستان و راهنمايي بايد 3 ماه از سال، هفته اي يك عدد قرص آهن بخورند. (كلاً 12 عدد قرص آهن) و براي سن دبيرستان به بالا 4 ماه از سال . خوردن هفته‌اي يك عدد قرص آهن توصيه مي‌شود. (يعني كلاًپ 16 عدد قرص) .